تنگه هرمز برگ برنده ایران

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ در شرایطی که بحران‌های ناشی از جنگ محور آمریکایی-صهیونیستی به اقتصاد جهانی ضربه زده، تنگه هرمز به برگ برنده ایران تبدیل شده است. این تنگه راهبردی می‌تواند همچنین ابزار فشار جهانی علیه آمریکا باشد، به ویژه بعد از اینکه متحدان اروپایی و کشورهای آسیایی از همراهی آمریکا در ایجاد ائتلاف ضدایرانی ناتوان ماندند.

قیمت جهانی نفت ناشی از بستن تنگه هرمز به بیش از 113 دلار رسیده و این موضوع باعث زیان همه کشورهای دوست آمریکا شده است. ایران اکنون از وضعیت جدید حاکم بر این تنگه بهره‌برداری می‌کند. 

آمریکا به‌تازگی متحمل بدترین شکست راهبردی خود از زمان جنگ ویتنام شده است و این وضعیت حتی امکان دارد وخیم‌تر و به شکستی بزرگ‌تر از جنگ ویتنام تبدیل شود

نکته مهم‌تر اینکه جمهوری اسلامی ایران درحال تحمیل و تثبیت واقعیتی جدید در مناسبات جهانی با ابزار تنگه هرمز و آن اعمال شروط دهگانه خود در مذاکرات با آمریکاست. اعمال این شروط می‌تواند خسارت‌های ناشی از جنگ را جبران کند، باعث بازسازی قدرت ایران شود و اگر این شروط محقق شود به معنای پیروزی قطعی جمهوری اسلامی و شکست آمریکا خواهد بود. 

رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو دراین‌باره گفت، آمریکا به‌تازگی متحمل بدترین شکست راهبردی خود از زمان جنگ ویتنام شده است و این وضعیت حتی امکان دارد وخیم‌تر و به شکستی بزرگ‌تر از جنگ ویتنام تبدیل شود. 

در واقع، ایران تنها در مدت ۴۰ روز، به‌عنوان چهارمین قطب نوظهور قدرت جهانی قد علم کرده و واقعیت‌ موجود در این موضوع متبلور شده است که آمریکا و ترامپ، طرح صلح ۱۰ ماده‌ای را به‌عنوان مبنای مذاکره پذیرفته‌اند که در عمل به سود ایران است. 

موفقیت مذاکرات و اعمال رژیم حقوقی تنگه هرمز واقعیتی جدید از ایران را پیش روی جهان خواهد گشود که متفاوت از دوران قبل از جنگ است. 

جان مرشایمر، نظریه‌پرداز و استاد علوم سیاسی آمریکایی با بیان موقعیت راهبردی ایران در منطقه تأکید کرد، تهران اهرم‌های قابل‌توجهی در اختیار دارد که می‌تواند بر معادلات منطقه‌ای و حتی اقتصاد جهانی اثر بگذارد. ایرانی‌ها در موقعیت واقعاً قدرتمندی قرار دارند. با بستن تنگه هرمز، آن‌ها می‌توانند اقتصاد جهانی را زیر فشار قرار دهند. قدرت چانه‌زنی و اهرم فشاری که در اختیار دارند بسیار بزرگ است.

چشم‌انداز ایران پساجنگ 

ساختار در مدیریت آمریکا که دهه‌های گذشته به عنوان ضامن ثبات مسیرهای کشتیرانی جهانی به نفع خودش عمل می‌کرد، اکنون با چالش‌های بنیادین مواجه شده است

برداشته شدن تحریم‌های اقتصادی یکی از دستاوردهای ایران در صورت پایان یافتن جنگ و تحریم‌های دو و چندگانه آثار اقتصادی زیانباری بر کشور داشته است. تحریم‌های سازمان ملل متحد که پس از فعال شدن «مکانیسم ماشه» طبق توافق برجام اعمال شد، همچنین تحریم‌های آمریکا و سیاست فشار حداکثری که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا سال 2018 میلادی پس از خروج از برجام اعمال کرد، این فشارها را چند برابر کرد. 

بی‌تردید رفع تحریم‌ها و آزاد شدن دارایی‌های بلوکه شده ایران می‌تواند گشایش بزرگ اقتصادی برای کشور باشد. 

طبق تحلیل وال‌استریت ژورنال، تنگه هرمز که پیش‌تر یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انتقال انرژی و تجارت جهانی به‌شمار می‌رفت، اکنون در حال تبدیل شدن به نماد شکل‌گیری نظم جدید در مدیریت آبراه‌های بین‌المللی است؛ نظمی که در آن بازیگران منطقه‌ای نقش تعیین‌کننده‌تری نسبت به سازوکارهای سنتی بین‌المللی و نفوذ آمریکا ایفا می‌کنند.

ساختار در مدیریت آمریکا که دهه‌های گذشته به عنوان ضامن ثبات مسیرهای کشتیرانی جهانی به نفع خودش عمل می‌کرد، اکنون با چالش‌های بنیادین مواجه شده است و شاهد «فروپاشی عصر دریاهای رایگان» هستیم  که نقطه عطفی در تاریخ ژئوپلیتیک دریایی ارزیابی می‌شود.

یکی از مهم‌ترین تحولات گزارش‌شده، شکل‌گیری سازوکاری موسوم به «عوارض تهران» است؛ سازوکاری که طبق آن، مقام‌های ایرانی به‌صورت مستقیم درباره عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و هزینه‌های مرتبط با آن تصمیم‌گیری می‌کنند. این روند، به‌طور عملی موجب انتقال کنترل قیمت‌گذاری و جریان انرژی از بازارهای بین‌المللی به سطح کنترل فیزیکی گذرگاه شده است.